การพัฒนาเด็กและเยาวชน

โครงการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยในพื้นที่ทุรกันดาร


 

ความเป็นมา

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี (เมื่อครั้งดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี) ทรงห่วงใยปัญหาการขาดอาหารในเด็กนักเรียน เพราะจะส่งผลต่อการเรียนรู้และการพัฒนาศักยภาพด้านต่าง ๆ ของเด็ก จึงมีพระราชดำริดำเนินโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันตั้งแต่พ.ศ. 2523 เป็นต้นมา ต่อมาทรงเห็นว่าการส่งเสริมภาวะโภชนาการของเด็กควรเริ่มตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดาและเด็กแรกเกิดซึ่งเป็นช่วงวิกฤตที่สุดในวงจรชีวิต การขาดสารอาหารของแม่ที่ตั้งครรภ์จะส่งผลทำให้เด็กในครรภ์และเด็กแรกเกิดมีภาวะโภชนาการบกพร่อง และจะส่งผลต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการของเด็ก จึงมีพระราชดำริดำเนินโครงการส่งเสริมโภชนาการและสุขภาพอนามัยแม่และเด็กในถิ่นทุรกันดารขึ้นในพ.ศ. 2539

แม้การดำเนินงานเพื่อพัฒนาภาวะโภชนาการและสุขภาพของเด็กจะมีความก้าวหน้ามาโดยลำดับ แต่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารียังทรงพบว่า มีเด็กเล็กจำนวนหนึ่งที่อยู่ในชุมชนห่างไกลมีพัฒนาการล่าช้า ทั้งนี้เพราะผู้ปกครองยังขาดความรู้ความเข้าใจในการเลี้ยงดูแลเด็ก ซึ่งจะส่งผลต่อการเรียนรู้และการพัฒนาด้านอื่น ๆ ต่อไป  จึงมีพระราชกระแสเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2563 ณ ศูนย์การเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านทีวะเบยทะ ตำบลแม่ตื่น อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก ให้จัดทำโครงการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย โดยให้ครอบคลุมพื้นที่ที่มีโรงเรียนในโครงการตามพระราชดำริตั้งอยู่ นอกจากจะช่วยแก้ปัญหาของเด็กในชุมชนห่างไกลแล้ว ยังเป็นตัวอย่างแก่โรงเรียนต่าง ๆ ทั่วประเทศ

วัตถุประสงค์

  1. เด็กปฐมวัยทุกช่วงอายุได้รับการส่งเสริมด้านโภชนาการและมีพัฒนาการตามวัย (ตามแผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริ ฉบับที่ 5 พ.ศ. 2560 – 2569)
  2. เพื่อเสริมสร้างศักยภาพของครู ผู้ปกครอง อาสาสมัครและผู้เกี่ยวข้องในการเลี้ยงดูและส่งเสริมโภชนาการและพัฒนาการของเด็กปฐมวัยได้อย่างถูกต้องเหมาะสม
  3. เพื่อพัฒนากระบวนการจัดกิจกรรม สื่อ อุปกรณ์ และสภาพแวดล้อมในชั้นอนุบาลและศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาเด็กวัยเตาะแตะให้ได้ตามมาตรฐาน

 

พื้นที่เป้าหมาย

  1. โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน 214 โรงเรียน
  2. โรงเรียนสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 203 โรงเรียน
  3. ศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขาแม่ฟ้าหลวง สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย 282 แห่ง


ระยะเวลา

          ตั้งแต่พ.ศ. 2564 ถึง พ.ศ. 2569

แนวทางการดำเนินงาน

  1. ฝึกอบรมครู อาสาสมัคร ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถไปส่งเสริมการเลี้ยงดูแลและพัฒนาการเด็กปฐมวัยในความรับผิดชอบของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  2. สนับสนุนวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือในการจัดกิจกรรมและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการส่งเสริมพัฒนาการเด็กในสถานศึกษาแต่ละแห่ง
  3. นิเทศติดตามให้คำแนะนำในการจัดกิจกรรมของครูและอาสาสมัคร
  4. วัดและประเมินผลพัฒนาการของเด็กอย่างต่อเนื่องตามระบบรายงาน กพด.

หน่วยงานรับผิดชอบ

  1. กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน
  2. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
  3. สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
  4. สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
  5. กรมสุขภาพจิต
  6. โครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี