ความเป็นมา

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี (เมื่อครั้งดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี) ทรงห่วงใยปัญหาการขาดอาหารในเด็กนักเรียน เพราะจะส่งผลต่อการเรียนรู้และการพัฒนาศักยภาพด้านต่าง ๆ ของเด็ก จึงมีพระราชดำริดำเนินโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน ตั้งแต่ พ.ศ. 2523 เป็นต้นมา ต่อมาทรงเห็นว่าการส่งเสริมภาวะโภชนาการของเด็กควรเริ่มตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดาและเด็กแรกเกิดซึ่งเป็นช่วงวิกฤตที่สุดในวงจรชีวิต การขาดสารอาหารของแม่ที่ตั้งครรภ์จะส่งผลทำให้เด็กในครรภ์และเด็กแรกเกิดมีภาวะโภชนาการบกพร่อง และจะส่งผลต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการของเด็ก จึงมีพระราชดำริดำเนินโครงการส่งเสริมโภชนาการและสุขภาพอนามัยแม่และเด็กในถิ่นทุรกันดารขึ้นใน พ.ศ. 2539

แม้การดำเนินงานเพื่อพัฒนาภาวะโภชนาการและสุขภาพของเด็กจะมีความก้าวหน้ามาโดยลำดับ แต่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ยังทรงพบว่า มีเด็กเล็กจำนวนหนึ่งที่อยู่ในชุมชนห่างไกลมีพัฒนาการล่าช้า ทั้งนี้เพราะผู้ปกครองยังขาดความรู้ความเข้าใจในการเลี้ยงดูแลเด็ก ซึ่งจะส่งผลต่อการเรียนรู้และการพัฒนาด้านอื่น ๆ ต่อไป  จึงมีพระราชกระแสเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2563 ณ ศูนย์การเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านทีวะเบยทะ ตำบลแม่ตื่น อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก ให้จัดทำโครงการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย โดยให้ครอบคลุมพื้นที่ที่มีโรงเรียนในโครงการตามพระราชดำริตั้งอยู่ นอกจากจะช่วยแก้ปัญหาของเด็กในชุมชนห่างไกลแล้ว ยังเป็นตัวอย่างแก่โรงเรียนต่าง ๆ ทั่วประเทศ

วัตถุประสงค์

1. เด็กปฐมวัยทุกช่วงอายุได้รับการส่งเสริมด้านโภชนาการและมีพัฒนาการตามวัย (ตามแผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริ ฉบับที่ 5 พ.ศ. 2560 – 2569)
2. เพื่อเสริมสร้างศักยภาพของครู ผู้ปกครอง อาสาสมัครและผู้เกี่ยวข้องในการเลี้ยงดูและส่งเสริมโภชนาการและพัฒนาการของเด็กปฐมวัยได้อย่างถูกต้องเหมาะสม
3. เพื่อพัฒนากระบวนการจัดกิจกรรม สื่อ อุปกรณ์ และสภาพแวดล้อมในชั้นอนุบาลและศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาเด็กวัยเตาะแตะให้ได้ตามมาตรฐาน

พื้นที่เป้าหมาย

ในปีการศึกษา 2565 มีพื้นที่เป้าหมาย รวม 94 โรงเรียน ดังนี้
1. โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน 34 โรงเรียน
2. โรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 37 โรงเรียน
3. ศูนย์การเรียนชุมชนชาวไทยภูเขาแม่ฟ้าหลวง สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย 19 แห่ง
4. โรงเรียนในสังกัดสำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร 4 โรงเรียน

แนวทางการดำเนินงาน

1. ฝึกอบรมครู อาสาสมัคร ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถไปส่งเสริมการเลี้ยงดูแลและพัฒนาการเด็กปฐมวัยในความรับผิดชอบของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. สนับสนุนวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือในการจัดกิจกรรมและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการส่งเสริมพัฒนาการเด็กในสถานศึกษาแต่ละแห่ง
3. นิเทศติดตามให้คำแนะนำในการจัดกิจกรรมของครูและอาสาสมัคร
4. วัดและประเมินผลพัฒนาการของเด็กอย่างต่อเนื่องตามระบบรายงาน กพด.

tripplep03
Tripplep02
TrippleP (19)
TrippleP21
TrippleP25
TrippleP45
TrippleP28
TrippleP388
TrippleP (31)
TrippleP42
TrippleP44
TrippleP41

สื่อเผยแพร่

เอกสารการบรรยาย

เรื่อง ความเป็นมาและผลการดำเนินงานโครงการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยในพื้นที่ทุรกันดาร
ตามพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี
ปีการศึกษา 2564

โดย แพทย์หญิงดุษฎี จึงศิรกุลวิทย์
ผู้อำนวยการกองบริหารระบบบริการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต
วันที่ 21 มิถุนายน 2565

อ่านรายละเอียด


โปรแกรมการส่งเสริมพัฒนาการ และสร้างวินัยเชิงบวก โดยครอบครัวมีส่วนร่วม

Preschool Parenting Program: Triple-P

โดย สถาบันพัฒนาการเด็กราชนครินทร์ สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต

อ่านรายละเอียด

หน่วยงานรับผิดชอบ

1. กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน
2. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
3. สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
4. สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
5. กรมสุขภาพจิต
6. โครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี