Slide

16 พฤศจิกายน 2569

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเปิดการประชุมวิชาการการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริ ประจำปี 2569

วันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 เวลา 14.30 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไป BANGKOK THONBURI HALL มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี เขตทวีวัฒนา ทรงเปิดการประชุมวิชาการการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ประจำปี 2569 โครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ร่วมกับหน่วยงานสถานศึกษาในโครงการตามพระราชดำริ มีสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน เป็นเจ้าภาพหลัก จัดขึ้นในหัวข้อ “สืบสานพระราชดำริ เรียนรู้ สู่อาชีพ” เพื่อเผยแพร่พระราชกรณียกิจด้านการศึกษาและการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริ แก่สาธารณชน และเป็นเวทีให้บุคลากรทางการศึกษา ผู้ปฏิบัติงานโครงการตามพระราชดำริ ได้แลกเปลี่ยนความคิดและประสบการณ์ร่วมกัน เพื่อพัฒนาแนวคิดและร่วมกันดำเนินงานให้บรรลุผลตามเป้าหมาย

โอกาสนี้ พระราชทานเกียรติบัตรแด่พระภิกษุและครูผู้ชนะเลิศการประกวดแข่งขันแนวปฏิบัติที่ดีรายด้าน 6 ด้าน ได้แก่ ด้านโภชนาการและสุขภาพอนามัย ด้านการส่งเสริมคุณภาพการศึกษา ด้านการส่งเสริมอาชีพ ด้านการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น ด้านคุณธรรมและจริยธรรม และด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ปัจจุบัน มีสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กรมส่งเสริมการเรียนรู้ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น เป็นหน่วยงานหลัก ร่วมกันสนองแนวพระราชดำริ จัดการศึกษาให้แก่เด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ให้ได้รับการพัฒนาตามศักยภาพในทุกด้านอย่างสมดุล ตามเป้าหมายในแผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดารฯ ฉบับที่ 5 พ.ศ. 2560-2569

โอกาสนี้ มีพระราชดำรัส เปิดการประชุม ความว่า

“ข้าพเจ้ายินดีที่ได้มาเป็นประธานเปิดการประชุมวิชาการการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริฯ ประจำปี 2569 ขอแสดงความชื่นชมต่อคณะครูผู้ชนะเลิศการประกวดแข่งขันแนวปฏิบัติที่ดีรายด้านในครั้งนี้

การศึกษาและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเด็กและเยาวชน เป็นรากฐานที่สำคัญยิ่งในการสร้างสรรค์สังคมและพัฒนาประเทศชาติให้เจริญอย่างยั่งยืน ทว่าในพื้นที่ห่างไกลและในถิ่นทุรกันดาร ความท้าทายด้านโอกาสและการเข้าถึงทักษะในการดำรงชีวิตยังคงเป็นข้อจำกัดสำคัญ การส่งเสริมอาชีพจึงไม่ใช่เป็นเพียงการมอบวิชาความรู้ หากคือ การส่งมอบ “เครื่องมือแห่งชีวิต” ที่จะช่วยให้เด็กและเยาวชนในพื้นที่สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างมั่นคง

การฝึกทักษะอาชีพที่เหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทของแต่ละท้องถิ่นเป็นการดึงเอาศักยภาพ ปัจจัยพื้นฐาน และภูมิปัญญาท้องถิ่นมาต่อยอด รวมเข้ากับการประยุกต์ ใช้เทคโนโลยีและการบริหารจัดการสมัยใหม่ เพื่อให้เยาวชนเติบโตขึ้นเป็นกำลังสำคัญที่ไม่เพียงแต่เลี้ยงดูตนเองและครอบครัวได้เท่านั้น แต่ยังสามารถพัฒนาชุมชนบ้านเกิดให้เติบโตอย่างเข้มแข็งและยั่งยืน

ข้าพเจ้าใคร่ขอให้ผู้บริหาร ครู และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่าน ช่วยกันสนับสนุนและส่งเสริมให้สถานศึกษาตามโครงการ กพด. ทุกแห่ง จัดกระบวนการเรียนรู้วิชาชีพอย่างครบวงจรและเป็นระบบ ตั้งแต่การผลิต จนถึงการนำผลผลิตไปใช้ประโยชน์ การพัฒนาทักษะการเป็นผู้ประกอบการ การพัฒนาหลักสูตรอาชีพ ที่จำเป็นและเหมาะสมกับบริบทท้องถิ่น รวมทั้งการเรียนรู้ในแต่ละช่วงวัย ควบคู่กับการปลูกฝังให้เห็นคุณค่าของการทำงาน และการประกอบอาชีพอย่างสุจริต เพื่อพัฒนาทักษะชีวิต ทักษะอาชีพและเจตคติที่ดี ให้เด็กและเยาวชนเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพ สามารถพึ่งตนเอง ประกอบอาชีพ ได้อย่างมั่นคง และดำรงชีวิตอย่างมีคุณภาพในอนาคต

ได้เวลาอันควร ข้าพเจ้าขอเปิดการประชุมวิชาการการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริฯ ประจำปี 2569 ณ บัดนี้ ขอให้การประชุมบรรลุผลดังที่มุ่งหวังไว้ทุกประการ ทั้งขอให้ทุกท่านในที่ประชุมนี้ มีความสุขสวัสดีสืบไป”

การประชุมในปีนี้ พิเศษกว่าทุกปีคือ เปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความสามารถ และนำเสนอผลงาน เพื่อให้เห็นความก้าวหน้าของงานการพัฒนาฯ มีการแสดงของนักเรียนโรงเรียนพีระยานาวินคลองหินวิทยา จังหวัดปัตตานี ชุด “ด้วยพระเมตตา ไตรวิถีการเรียนรู้ สู่คุณภาพชีวิต“ ถ่ายทอดเรื่องของเยาวชนในสถาบันศึกษาปอเนาะ ที่ได้รับโอกาสทางการศึกษาอย่างรอบด้าน ทั้งด้านศาสนา วิชาสามัญ และทักษะวิชาชีพ การแสดงผสมผสานศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ได้แก่ การตีกอมปัง การแสดงดีเกฮูลู และบทเพลงภาษาไทย สะท้อนวิถีการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงและเกื้อหนุนกัน รักษาอัตลักษณ์ทางศาสนาและวัฒนธรรมท้องถิ่น และการดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างมีคุณภาพและยั่งยืน

การนำเสนอผลงานของนักเรียนจาก 7 หน่วยงาน หัวข้อ “สร้างฝัน ปั้นอาชีพ” ที่มุ่งเน้นให้นักเรียนได้เรียนรู้และฝึกปฏิบัติจริงอย่างครบวงจร ตั้งแต่คิดริเริ่มและออกแบบผลิตภัณฑ์ วางแผนการผลิต คำนวณต้นทุนและกำไร กำหนดราคาและจัดจำหน่าย เพื่อต่อยอดสู่การพึ่งพาตนเองในอนาคต ได้แก่ ระดับประถมศึกษาตอนปลาย จากศูนย์เรียนรู้ชุมชนชาวไทยมอแกน จังหวัดพังงา เรื่อง “จากท้องทะเล…สู่รายได้” ทำกระเป๋าสาน กำไรข้อมือ จากเศษเชือกประมงเก่า , โรงเรียนหมู่บ้านเกาะโพธิ์ กรุงเทพมหานคร เรื่อง “ดินปั้น ปันรัก” , โรงเรียน ตชด. จาตุรจินดา จังหวัดตาก เรื่อง “กล้วยหนึบธัญพืช พัฒนาทักษะอาชีพ” ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จากโรงเรียนบ้านศาลาใหม่ จังหวัดนราธิวาส เรื่อง “ข้าวซีบูกันตัง สร้างอาชีพ” ทำเป็นขนมอบ , โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาวัดดอนไชย จังหวัดพะเยา เรื่อง “สืบสานศิลป์ตอกลาย” ฝึกสมาธิ พัฒนาลายไม่ให้สูญหาย ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จากโรงเรียนมัธยมพระราชทานนายาว จังหวัดฉะเชิงเทรา เรื่อง “ปลูกฝัน รังสรรค์รายได้ ด้วยผึ้งจิ๋วชันโรง” , โรงเรียนธรรมพิทยาคาร จังหวัดปัตตานี เรื่อง “น้ำพริกปลาจิ้งจั้งสมุนไพรทรงเครื่อง”

นอกจากนี้ยังมีนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติฯ “เจ้าฟ้านักพัฒนา” แสดงพระราชกรณียกิจด้านการพัฒนา ซึ่งเริ่มต้นเมื่อปี 2523 จาก “ โครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน” ในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน เพื่อแก้ไขปัญหาทุพโภชนาการของนักเรียน ก่อนจะขยายผลสู่ “โครงการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร” เป็นโครงการสำคัญที่มุ่งพัฒนาเด็กและเยาวชนอย่างรอบด้าน ทั้งด้านโภชนาการ สุขภาพ การศึกษา คุณธรรมจริยธรรม การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และการสร้างทักษะอาชีพในการดำรงชีวิตอย่างยั่งยืน

นิทรรศการ “การเรียนรู้ สู่การสร้างอาชีพ” แสดงผลงานแนวปฏิบัติที่ดีของครูจาก 7 หน่วยงาน ได้แก่ ด้านโภชนาการและสุขภาพอนามัย เรื่อง “สุขภาพดีวิถีพอเพียง” ด้านการส่งเสริมคุณภาพการศึกษา เรื่อง “5B-PHEE Model เปลี่ยน 5 ฐาน วิถีเกษตรพอเพียงสู่ห้องเรียนภาษาอังกฤษบูรณาการเพื่อทักษะอาชีพ” เป็นการฝึกเรียนคำศัพท์จากการปฏิบัติจริง ด้านการส่งเสริมอาชีพ เรื่อง “ขนมถังแตกโบราณเตาถ่านในตำนาน : สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่การเรียนรู้เพื่อสร้างอาชีพอย่างยั่งยืน” ด้านการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น เรื่อง “เจาะกือ สืบสานภูมิปัญญาแห่งวิถีชุมชนสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เสริมรายได้” เป็นการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการจักสานกุบแมงดา ที่ทำจากไม้ไผ่ ใบค้อ และหวาย ใช้กันแดดกันฝน สืบสานงานหัตถกรรมพื้นบ้าน พัฒนาทักษะอาชีพ และต่อยอดผลิตภัณฑ์สร้างรายได้ พร้อมปลูกฝังความภาคภูมิใจในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาติพันธ์ุให้คงอยู่สืบไป ด้านคุณธรรมและจริยธรรม เรื่อง “MCCCA กาแฟรสพระธรรม (ทำ)” ปลูกฝังสามเณรให้เรียนรู้กระบวนการผลิตกาแฟจากภูมิปัญญาท้องถิ่น ควบคู่กับการศึกษาคุณธรรมและจริยธรรม เพื่อประยุกต์ใช้ดำเนินชีวิต ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง “หัตถกรรมเรซิ่นรักษ์ถิ่น เสริมศิลป์การเรียนรู้ สู่อาชีพ ด้วย GARDEN Model” นำดอกไม้และใบไม้จากกิจกรรมอนุรักษ์พันธุกรรมพืช สร้างสรรค์เป็นเครื่องประดับเรซิ่น เพิ่มมูลค่า และต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์สร้างอาชีพ

ในงานยังมีกิจกรรมที่น่าสนใจ อาทิ ปาฐกถาพิเศษ หัวข้อ “สานฝัน ปั้นอาชีพ สู่การเป็นพลเมืองโลก” โดยครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี การประกวดแข่งขันทักษะวิชาการนักเรียน อาทิ เล่านิทาน, ตัด ปะ ฉีก , วาดภาพระบายสี, คัดลายมือ, เขียนเรียงความภาษาไทย และภาษาอังกฤษ

การจัดประชุมวิชาการครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงมุ่งมั่นพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดารมาอย่างต่อเนื่องและยาวนานถึง 46 ปี ทำให้การดำเนินงานตามพระราชดำริก้าวหน้า เกิดผลสำเร็จ ผู้ร่วมปฏิบัติงานสามารถแลกเปลี่ยนความรู้และแนวปฏิบัติที่ดีระหว่างกัน ต่อยอดการพัฒนาให้เกิดผลสำเร็จอย่างยั่งยืน ทั้งต่อสถานศึกษาและคุณภาพชีวิตของเด็กและเยาวชนทั่วประเทศ