วันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2569 เวลา 09.30 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดการประชุมวิชาการโครงการสร้างป่า สร้างรายได้ ตามพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ณ ศูนย์ประชุมและแสดงสินค้านานาชาติเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา 5 ธันวาคม 2554 อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีนายสุเทพ แก่งสันเทียะ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ พร้อมด้วยที่ปรึกษางานโครงการตามพระราชดำริฯ และหัวหน้าส่วนราชการร่วมดำเนินงาน เฝ้าฯ รับเสด็จ
โอกาสนี้พระราชทานเข็มเชิดชูเกียรติแก่บุคคลต้นแบบ กลุ่มต้นแบบ นวัตกรรมต้นแบบ และผู้ปฏิบัติงานต้นแบบ สร้างป่า สร้างรายได้ ที่มีผลงานแนวปฏิบัติที่ดี จำนวน 36 ราย และมีพระราชดำรัสเปิดการประชุม ความว่า
“ ข้าพเจ้ายินดีที่ได้มาเปิดการประชุมวิชาการโครงการสร้างป่า สร้างรายได้ ที่จัดขึ้นในวันนี้
การดำเนินงานโครงการสร้างป่า สร้างรายได้ ต้องอาศัยความรู้ความเข้าใจ การมีจิตสำนึก ความพร้อมใจกันของหน่วยงานต่างๆ ร่วมกับชุมชนที่ใช้ประโยชน์จากป่า เพื่อกำหนดแนวทางที่จะช่วยให้ชุมชนอยู่ร่วมกับป่าอย่างเกื้อกูลกัน ป่ามีคุณประโยชน์มหาศาลต่อทุกชีวิต เป็นทั้งแหล่งอาหาร แหล่งน้ำ และยังช่วยสร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้แก่ชุมชน การอนุรักษ์ป่าให้คงสภาพสมบูรณ์ การเพิ่มจำนวนพันธุ์ไม้ที่ดีให้ป่าหนาแน่นยิ่งขึ้น จึงเป็นเรื่องสำคัญ เพื่อคนจะได้ใช้ประโยชน์จากป่าได้อย่างยั่งยืน การนี้จะสำเร็จได้ต้องให้ความรู้ความเข้าใจแก่ชุมชน ให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และต้องปลูกจิตสำนึกรักป่ารักธรรมชาติให้แก่สมาชิกในชุมชนทุกคนตั้งแต่เยาว์วัย เพื่อจะได้ช่วยกันดูแลรักษาป่า ซึ่งเป็นทรัพยากรอันมีค่าในพื้นที่ของตนเองสืบต่อไป
ขอขอบใจทุกหน่วยงานและทุกคน ที่ร่วมมือร่วมใจกันปฏิบัติงานโครงการสร้างป่า สร้างรายได้ ขอให้ทุกคนมีความผาสุกสวัสดี มีความเจริญรุ่งเรืองในอาชีพการงานและการดำเนินชีวิตโดยทั่วกัน
ได้เวลาอันควรแล้ว ข้าพเจ้าขอเปิดการประชุมวิชาการโครงการสร้างป่า สร้างรายได้ ณ บัดนี้ ”
ในการนี้ทอดพระเนตรวิดีทัศน์เทิดพระเกียรติ “13 ปี พระเมตตา สร้างป่า สร้างรายได้ สร้างถิ่นไทยให้เข้มแข็ง” จากนั้นทอดพระเนตรการนำเสนอแนวปฏิบัติที่ดีของบุคคลต้นแบบ กลุ่มต้นแบบ และผู้ปฏิบัติงานต้นแบบ โครงการสร้างป่า สร้างรายได้ การแสดงเทิดพระเกียรติ ชุด “ป่าของแผ่นดิน ป่าของชีวิต” จากนั้นทอดพระเนตรนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และนิทรรศการต่างๆ ภายในงาน ได้แก่ นิทรรศการ “เรียนรู้เพื่อรักษ์ป่า สร้างคุณค่า สร้างรายได้” นิทรรศการ “รักษ์ป่าเดิม เพิ่มป่าใหม่ สร้างป่า สร้างรายได้ สร้างไทยยั่งยืน” นิทรรศการการต่อยอดการสร้างรายได้ และทรงเยี่ยมชมกาดนัด “ผลิตภัณฑ์สร้างป่า สร้างรายได้” ด้วย
สำหรับการประชุมวิชาการฯ ครั้งนี้ จัดขึ้นเพื่อเผยแพร่พระราชกรณียกิจและแนวทางการดำเนินงานโครงการสร้างป่า สร้างรายได้ ตามพระราชดำริ ซึ่งดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ปี 2556 ถึงปัจจุบันเป็นเวลา 13 ปี โดยเริ่มเป็นโครงการนำร่องในพื้นที่จังหวัดน่าน และเลย ก่อนขยายไปยังจังหวัดเชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ตาก และลำปาง ปัจจุบันมีเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ 19,956 ครัวเรือน และมีพื้นที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 73,368.75 ไร่ ผลการดำเนินงานทำให้พื้นที่ป่าเสื่อมโทรมมีความอุดมสมบูรณ์ขึ้นอีกครั้ง ประชาชนในพื้นที่มีความมั่นคงด้านอาหาร มีรายได้จากการจำหน่ายผลผลิต และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยในปีนี้กรมส่งเสริมการเรียนรู้ เป็นเจ้าภาพหลักในการจัดประชุมวิชาการฯ ระหว่างวันที่ 30-31 มกราคม พ.ศ. 2569 ภายใต้หัวข้อ “13 ปี พระเมตตา สร้างป่า สร้างรายได้ สร้างถิ่นไทยให้เข้มแข็ง” มีเจ้าหน้าที่ ครู และเกษตรกรสมาชิกในโครงการสร้างป่า สร้างรายได้ พื้นที่โครงการจังหวัดน่าน เลย เชียงใหม่ ตาก และจังหวัดแม่ฮ่องสอน สังกัดกรมป่าไม้และกรมส่งเสริมการเรียนรู้ รวมทั้งผู้แทนจากกรมการปกครอง มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชน เข้าร่วมการประชุม เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์การดำเนินงานและแนวปฏิบัติที่ดีของสมาชิกโครงการสร้างป่า สร้างรายได้ เพื่อให้เกษตรกรใช้เป็นแนวทางการดำเนินงานในแต่ละพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป โดยมีกิจกรรมที่สำคัญ อาทิ การคัดเลือกบุคคลต้นแบบ กลุ่มสร้างป่า สร้างรายได้ต้นแบบ ผู้ปฏิบัติงานต้นแบบสร้างป่า สร้างรายได้ ที่มีแนวปฏิบัติที่ดี การคัดเลือกนวัตกรรมที่เป็นต้นแบบกิจกรรมสร้างป่า สร้างรายได้ การนำเสนอแนวปฏิบัติที่ดีในการสร้างป่า สร้างรายได้ การอภิปรายต่อยอดสร้างป่า สร้างรายได้ การจัดแสดงนิทรรศการแนวปฏิบัติที่ดีสร้างป่า สร้างรายได้ นิทรรศการต่อยอดการสร้างรายได้ และกาดนัด “ผลิตภัณฑ์สร้างป่า สร้างรายได้” เป็นต้น
